🚨 De Jodentransporten vanuit de Dossinkazerne: een reis zonder terugkeer

Een getuigenis tegen onrecht – door Theo-Herbots, Forum tegen Onrecht en Ongelijkheid
Er zijn momenten in de geschiedenis die zo diep snijden dat ze generaties later nog steeds voelbaar zijn. Als Forum tegen Onrecht en Ongelijkheid is het onze plicht om die verhalen te blijven vertellen — niet om wonden open te houden, maar om te voorkomen dat ze ooit opnieuw worden toegebracht.
Tussen 1942 en 1944 vertrokken vanuit de Dossinkazerne in Mechelen 28 treinkonvooien richting Auschwitz-Birkenau, het grootste vernietigingskamp van nazi-Duitsland. In totaal werden 25.843 Joden en Roma gedeporteerd, van wie slechts 1 op 20 de oorlog zou overleven.
Dit blogbericht brengt een helder, historisch onderbouwd overzicht van:
- ⏳ Hoe lang de transporten duurden
- 🚂 In welke omstandigheden mensen werden vervoerd
- 🕯️ Wat hun overlevingskansen waren
En vooral: waarom wij deze geschiedenis moeten blijven herdenken.
🏚️ Aankomst in de Dossinkazerne: de eerste stap in een systeem van ontmenselijking
Wanneer mensen in de Dossinkazerne aankwamen, begon een proces dat even systematisch als meedogenloos was. De kazerne fungeerde niet alleen als verzamelpunt, maar als administratieve machine die ontworpen was om mensen te reduceren tot nummers, dossiers en transporteenheden.
🚪 De aankomst: chaos, angst en totale onzekerheid
De meeste mensen kwamen aan na een arrestatie thuis, op straat of tijdens razzia’s. Ze hadden vaak maar enkele minuten gekregen om spullen te verzamelen.
Bij aankomst in de kazerne:
- werden gezinnen geregistreerd en gecontroleerd
- namen Duitse en Belgische ordediensten hun identiteitsdocumenten in
- werden persoonlijke bezittingen doorzocht en vaak afgenomen
- werden mensen in groepen verdeeld zonder uitleg
Voor velen was dit het moment waarop de realiteit begon door te dringen: dit was geen tijdelijk verblijf, geen administratieve formaliteit — dit was het begin van iets veel donkerders.
🧾 Registratie: van mens naar nummer
De registratie was een kil, bureaucratisch proces.
Mensen kregen:
- een transportnummer
- een kaart waarop hun gegevens stonden
- een dossier dat later meeging naar Auschwitz
Kinderen, ouderen, zieken — niemand werd anders behandeld. De administratie was efficiënt, snel en onpersoonlijk.
Dit was de eerste stap in de ontmenselijking: een naam werd een nummer, een leven werd een dossier.
🛏️ De leefomstandigheden in de kazerne
De Dossinkazerne was nooit bedoeld om honderden mensen tegelijk te huisvesten, laat staan duizenden.
De omstandigheden waren:
- overvol: mensen sliepen op strozakken of op de vloer
- onhygiënisch: weinig sanitaire voorzieningen
- koud en vochtig in de winter, verstikkend heet in de zomer
- onrustig: dag en nacht klonk er gehuil, angst, onzekerheid
Er was nauwelijks medische zorg. Zieke mensen werden niet verzorgd, maar vaak sneller op transport gezet.
🍞 Voeding en dagelijkse routine
De voeding was schaars en eentonig:
- waterige soep
- een klein stuk brood
- soms wat aardappelen
Veel mensen verzwakten al vóór ze op transport werden gezet.
De dagen bestonden uit wachten, hopen, bidden, wanhopig zoeken naar nieuws — en vooral: angst voor de lijsten.
📋 De lijsten: leven of dood in één naam
Meerdere keren per week werden transportlijsten opgehangen.
Wie op de lijst stond, wist dat hij of zij binnen enkele dagen — soms binnen enkele uren — op de trein naar Auschwitz zou worden gezet.
Families klampten zich aan elkaar vast. Sommigen probeerden te ruilen, te smeken, te verbergen. Maar de lijsten waren definitief.
Voor velen was dit het meest traumatische moment in de kazerne.
💔 Scheiding van families
Een van de meest hartverscheurende aspecten was de scheiding van gezinnen:
- mannen apart
- vrouwen apart
- kinderen soms apart
- ouderen vaak meteen op transport
De kazerne was een plek waar gezinnen hun laatste momenten samen beleefden. Veel ouders zagen hun kinderen nooit meer terug.
🕯️ Wanhoop, moed en menselijkheid
Ondanks alles waren er ook momenten van:
- solidariteit
- gedeeld brood
- fluisterende gebeden
- kleine gebaren van menselijkheid
Sommige gevangenen probeerden anderen te troosten. Sommigen schreven brieven die nooit verstuurd werden. Anderen probeerden hun kinderen gerust te stellen, zelfs al wisten ze zelf niet wat er zou komen.
🚂 Het vertrek: de laatste stap in de Dossinkazerne
Wanneer een transport vertrok:
- werden mensen vroeg in de ochtend gewekt
- moesten ze zich opstellen op de binnenplaats
- werden ze onder toezicht naar de trein gebracht
- werden ze in wagons geduwd, vaak met geweld
Voor velen was dit het laatste moment waarop ze Belgische grond raakten. De reis naar Auschwitz begon — een reis die voor bijna iedereen eindigde in de dood.
⏳ Hoelang duurden de transporten naar Auschwitz?

De treinen die vanuit Mechelen vertrokken, reden richting Polen — een traject van meer dan 1.100 kilometer. De duur varieerde, maar gemiddeld duurde een transport twee tot drie dagen.

De omstandigheden onderweg bepaalden vaak of mensen deze reis überhaupt overleefden. Er waren geen stops om mensen te verzorgen, nauwelijks water, geen medische hulp en geen sanitaire voorzieningen.
Het 20ste transport, dat op 19 april 1943 vertrok, werd onderweg zelfs tot stilstand gebracht door het verzet — de enige succesvolle verzetsactie tegen een Jodentransport in Europa.
🚂 De omstandigheden in de wagons
De deportaties gebeurden in derdeklassewagons of in afgesloten goederentreinen, oorspronkelijk bedoeld voor dieren of vracht, nooit voor mensen. Volgens historische bronnen werden er vaak 50 tot meer dan 100 mensen in één wagon gepropt. Er waren geen zitplaatsen, geen ramen, nauwelijks zuurstof, en geen enkele vorm van sanitair.
De deuren werden van buitenaf vergrendeld, waardoor de mensen binnen volledig waren overgeleverd aan hitte, kou, dorst en verstikking. Tijdens lange ritten — soms dagenlang — konden velen niet meer rechtstaan, en zakten ze in elkaar door uitputting.
Water en voedsel waren vrijwel onbestaand. De stank, het gebrek aan lucht en de totale duisternis maakten de omstandigheden ondraaglijk. Voor velen begon de ontmenselijking al lang vóór ze de kampen bereikten; de treinwagons waren de eerste stap in een systeem dat erop gericht was mensen hun waardigheid, hun identiteit en uiteindelijk hun leven te ontnemen.
De gedeporteerden hadden nauwelijks enkele centimeters bewegingsruimte. Ze stonden zo dicht op elkaar geperst dat elke ademhaling tegen het lichaam van een ander botste. Zitten was onmogelijk, liggen al helemaal, en velen konden zelfs niet rechtstaan zonder voortdurend het evenwicht te verliezen. De weinige koffers of bezittingen die ze hadden mogen meenemen — vaak het laatste tastbare stukje van hun vroegere leven — moesten ze boven hun hoofden houden, omdat er op de vloer geen plaats meer was.
Alsof dat nog niet genoeg was, waren er geen sanitaire voorzieningen. Geen emmer, geen hoekje, geen doek, niets. Wanneer de nood te hoog werd, moesten mensen hun behoeften in hun eigen kleren doen, terwijl ze tegen elkaar aangedrukt stonden. De geur, de schaamte, de vernedering — het was een extra laag ontmenselijking bovenop de fysieke pijn. De warmte in de zomer, de ijzige kou in de winter, de stank, het gebrek aan lucht en de totale duisternis maakten de situatie ondraaglijk.
Wanneer de trein na dagen van verstikking, dorst, uitputting en vernedering eindelijk tot stilstand kwam in Auschwitz, kregen de gedeporteerden geen moment van opluchting. De deuren werden met geweld opengegooid, vaak vergezeld van geschreeuw, zoeklichten en het geblaf van honden. De mensen binnen waren zo verzwakt dat velen niet meer op hun benen konden staan. Sommigen waren bewusteloos, anderen half verstikt, anderen in shock.
Toch werden ze op brutale wijze uit de wagons gedreven. SS‑bewakers en kampfunctionarissen sloegen met knuppels, geweerkolven of zwepen om de menigte in beweging te krijgen. Wie te traag was, viel of niet snel genoeg reageerde, werd zonder aarzeling geslagen of weggesleurd.
De mensen die dagenlang hadden moeten rechtstaan, die hun behoeften in hun eigen kleren hadden moeten doen, die nauwelijks lucht hadden gehad, werden nu als vee uit de wagons getrokken. Sommigen stortten meteen neer op de grond. Anderen werden overeind getrokken en voortgeduwd richting de selectieplaats.
De chaos was totaal:
- kinderen die hun ouders kwijt raakten,
- ouderen die niet meer konden stappen,
- koffers die uit handen vielen en achterbleven op de rails,
- geschreeuw, bevelen, honden die blaffend in de menigte sprongen.
Voor velen was dit het moment waarop ze begrepen dat er geen “werkkamp” wachtte, geen “nieuwe start”, geen “tijdelijke verplaatsing”. De illusie die hen in Mechelen nog was voorgehouden, viel hier definitief weg.
De aankomst in Auschwitz was geen ontvangst — het was een brute ontreddering, een eerste confrontatie met een systeem dat erop gericht was om mensen niet alleen te breken, maar hen volledig te ontmenselijken.
Voor velen begon de vernietiging niet pas in Auschwitz, maar hier, in deze wagons, waar waardigheid, privacy en menselijkheid al bij het vertrek werden afgenomen.
Uit de geraadpleegde bronnen blijkt:
- De eerste trein op 4 augustus 1942 vervoerde 999 Joodse mannen, vrouwen en kinderen. Slechts 9 van hen zouden de oorlog overleven.
- De wagons waren afgesloten met zware deuren.
- Er was nauwelijks water of voedsel.
- Mensen moesten rechtstaan of op de vloer zitten.
- De hitte in de zomer en de kou in de winter waren ondraaglijk.
- Ziekte, uitdroging en verstikking kwamen vaak voor.
De trein was niet alleen een vervoermiddel — het was een instrument van ontmenselijking.
🎭 Hoe mensen werden misleid — een “wederkeer” die geen wederkeer was
Wat deze tragedie nog schrijnender maakt, is dat veel Joodse families aanvankelijk opzettelijk werden misleid. De nazi‑autoriteiten verspreidden de leugen dat het om een zogezegde “wederkeer naar het Heilige Land” ging, of om werkkampen waar men tijdelijk zou verblijven. Sommigen kregen zelfs formulieren mee waarop stond dat ze later zouden kunnen terugkeren naar hun woning.
Deze misleiding was geen detail, maar een bewuste strategie: door hoop te zaaien, werd verzet ontmoedigd en werd de deportatie efficiënter uitgevoerd. Pas onderweg — opgesloten in overvolle wagons, zonder water, zonder lucht — werd voor velen duidelijk dat dit geen reis naar een nieuw begin was, maar een reis zonder terugkeer.
🕯️ Overlevingskansen: een statistiek die pijn doet



🔻 Hoe gebeurde de selectie bij aankomst in Auschwitz?
Wanneer een treintransport Auschwitz-Birkenau binnenreed, vond vrijwel onmiddellijk een selectie plaats op de zogenaamde Rampe (het laadperron). Dit proces was hard, snel en volledig onmenselijk.
1. Mannen en vrouwen werden meteen gescheiden
Bij aankomst werden alle gedeporteerden uit de wagons gejaagd en gescheiden op basis van geslacht. Dit gebeurde ook bij Anne Frank en haar familie: zij zag haar vader daar voor het laatst.
2. De SS-arts wees met een handgebaar: links of rechts
Een SS-arts (zoals Mengele of anderen) beoordeelde in enkele seconden:
- Arbeidsgeschikt? → Naar het kamp voor dwangarbeid.
- Niet arbeidsgeschikt? → Direct naar de gaskamers.
Arbeidsgeschikt betekende meestal:
- mannen en vrouwen tussen ongeveer 15 en 45 jaar
- fysiek sterk genoeg om zwaar werk te verrichten
Kinderen, ouderen, zieken en vrouwen met kleine kinderen werden vrijwel altijd onmiddellijk vermoord. In sommige transporten werden vrouwen met kinderen jonger dan 13 jaar direct gescheiden en vergast.
3. Een groot deel werd direct na aankomst vermoord
Van de 200.000 gedeporteerde Joden in bepaalde periodes werden er 140.000 meteen vergast.
🔻 Wat gebeurde er daarna?
Voor degenen die geselecteerd werden voor dwangarbeid
Zij doorliepen een reeks vernederende en ontmenselijkende stappen:
1. Registratie en nummering
Hun naam werd vervangen door een nummer, dat op de arm werd getatoeëerd.
2. Afname van persoonlijke bezittingen
Alles werd afgenomen: kleding, foto’s, brieven, sieraden.
3. Scheren en desinfectie
Hoofd en lichaam werden kaalgeschoren. Daarna volgde een “douche”, vaak met ijskoud water.
4. Toewijzing aan barakken
Mannen gingen meestal naar Auschwitz I, vrouwen bleven in Birkenau.
5. Dwangarbeid onder extreme omstandigheden
De omstandigheden waren:
- zeer slechte hygiëne
- nauwelijks voedsel
- zware arbeid
- voortdurende mishandeling
- ziekten en uitputting
Veel mensen stierven alsnog binnen weken of maanden.
Voor degenen die niet arbeidsgeschikt werden geacht
Zij werden direct naar de gaskamers gebracht.
Het proces:
- Ze kregen te horen dat ze gingen douchen.
- Ze moesten zich uitkleden.
- De deuren sloten.
- Zyklon B werd in de ruimte gegooid.
- Binnen 20 minuten was iedereen dood.
Daarna:
- werden lichamen ontdaan van gouden tanden en haar
- verbrand in crematoria
- de as werd vaak verstrooid of gebruikt als “grondstof” in Duitsland (zoals beschreven in getuigenissen)
Hoe verliep de doodsstrijd in de gaskamers
De gaskamers in de vernietigingskampen waren ontworpen om mensen op een systematische en ontmenselijkende manier te doden. De slachtoffers werden tot het allerlaatste moment misleid. Ze kregen te horen dat ze gingen douchen of ontsmet worden. Deze leugen moest paniek voorkomen en het proces “ordelijk” laten verlopen.
Zodra de deuren achter hen sloten, beseften velen dat er iets niet klopte. De ruimte werd hermetisch afgesloten. Het gas werd ingebracht via openingen in het plafond of via buizen in de muur. In Auschwitz gebeurde dit met Zyklon B; in andere kampen met uitlaatgassen.
Historici weten dat de dood meestal binnen enkele minuten intrad. Wat er in die minuten gebeurde, kunnen we nooit volledig reconstrueren — de slachtoffers zelf konden het niet navertellen. Maar uit getuigenissen van overlevende Sonderkommandos en procesverslagen weten we dat het een chaotische, angstige en onmenselijke situatie was.
Het doel van de nazi’s was niet alleen moord, maar ook volledige ontmenselijking: mensen reduceren tot nummers, tot massa’s, tot iets dat geen verhaal meer mocht hebben. Precies daarom is het zo belangrijk dat wij hun verhalen wél blijven vertellen.
De pijn moet onvoorstelbaar geweest zijn. Zyklon B bracht geen snelle verstikking, maar een sluipende, meedogenloze vergiftiging die het lichaam van binnenuit aantastte. Het was een dood die zich voltrok in angst, verwarring en een wanhopige strijd om te blijven ademen, terwijl elke seconde zwaarder werd dan de vorige.
In die overvolle ruimtes, waar de muren het laatste getuigenis werden van duizenden stemmen, hing een stilte die schreeuwde. Mensen klampten zich vast aan elkaar, aan hoop, aan herinneringen aan thuis — aan alles wat hen nog mens maakte in een wereld die hen dat mens‑zijn had willen afnemen.
Het is haast niet te bevatten dat dit lijden door mensenhanden werd georganiseerd, gepland, uitgevoerd. Geen natuurramp, geen blind noodlot, maar een bewuste keuze om levens te breken en generaties uit te wissen. En toch, ondanks die onmenselijkheid, bleef er in velen een laatste vonk van waardigheid branden: een blik, een gebaar, een fluistering die zei: ‘Ik besta. Ik ben iemand. Ik laat mij niet tot niets herleiden.’
Daarom moeten wij blijven vertellen. Niet om de gruwel te vergroten, maar om de menselijkheid te bewaren. Om te erkennen wat er is gebeurd, zodat het nooit opnieuw kan wortelen in stilte. De Dossinkazerne is geen museum van verleden pijn, maar een waarschuwing voor de toekomst — een plek waar herinnering een plicht wordt, en waar elke naam die we uitspreken een daad van verzet is tegen vergetelheid.
🔻 Waarom was dit systeem zo efficiënt en meedogenloos?
Auschwitz was ontworpen als vernietigingskamp: een plaats waar massamoord industrieel, systematisch en zo snel mogelijk moest gebeuren. Het was het centrum van de Holocaust, waar meer dan 1,1 miljoen mensen werden vermoord.
De cijfers zijn hard en confronterend:
- Van de 25.843 gedeporteerden overleefde slechts 1 op 20.
- Transport per transport zien we dramatische cijfers:
- Transport I: 999 gedeporteerden → 9 overlevenden
- Transport II: 1.000 gedeporteerden → 4 overlevenden
- Transport III: 1.000 gedeporteerden → 6 overlevenden
De meeste mensen werden onmiddellijk na aankomst in Auschwitz-Birkenau naar de gaskamers gestuurd. Anderen stierven door uitputting, ziekte, mishandeling of dwangarbeid.
Het is bijna onmogelijk om deze cijfers te bevatten — maar het is noodzakelijk om ze te blijven herhalen.
🩺 Medische experimenten in Auschwitz: een overzicht
De medische experimenten in Auschwitz waren geen wetenschap, maar misdaden tegen de menselijkheid. Ze werden uitgevoerd door SS‑artsen die alle medische ethiek negeerden en gevangenen als “materiaal” gebruikten. Deze experimenten vonden vooral plaats tussen 1942 en 1945 en troffen duizenden mensen — kinderen, vrouwen, mannen, Roma‑families en vele anderen.
🔬 Wie organiseerden deze experimenten?
De experimenten werden opgezet en gesteund door hoge SS‑functionarissen, waaronder:
- Heinrich Himmler (Reichsführer SS)
- Ernst Grawitz (hoofdarts van de SS en politie)
- Wolfram Sievers (Ahnenerbe-instituut)
- Het SS-WVHA, dat de concentratiekampen beheerde en de middelen leverde
- Het Waffen-SS Hygiëne Instituut, dat “wetenschappelijke” ondersteuning bood
🧪 Soorten experimenten
In Auschwitz werden tientallen soorten pseudo‑medische experimenten uitgevoerd. Enkele van de meest beruchte categorieën:
1. Raciale en genetische experimenten
Vooral uitgevoerd door Josef Mengele, de beruchte “Engel des Doods”.
- Hij selecteerde persoonlijk slachtoffers op de treinrampen.
- Hij had een bijzondere obsessie voor tweelingen, op wie hij genetische en anatomische vergelijkingen uitvoerde.
- Kinderen werden vaak onderworpen aan pijnlijke en dodelijke procedures.
2. Sterilisatie‑experimenten
Uitgevoerd door o.a. Dr. Carl Clauberg en Dr. Horst Schumann.
- Sterilisatie met röntgenstraling, jodium, zilvernitraat
- Castratie van gevangenen die als “ongewenst” werden beschouwd
- Doel: massale, snelle en goedkope methoden ontwikkelen om bevolkingsgroepen onvruchtbaar te maken
3. Experimentele infecties en ziekten
- Injecties met bacteriën of virussen
- Tests met vaccins of chemische stoffen
- Vaak zonder enige vorm van verdoving of medische zorg
4. Hoge‑ en lage‑druk experimenten
- Simulaties van extreme omstandigheden voor de Luftwaffe
- Gevangenen werden blootgesteld aan dodelijke drukverschillen
5. Operaties zonder verdoving
- Amputaties
- Transplantaties
- Interne organen verwijderen voor “onderzoek”
📊 Aantal slachtoffers
- Minstens 15.754 gedocumenteerde slachtoffers, maar het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk hoger.
- Ongeveer 25% van de gedocumenteerde slachtoffers overleefde de experimenten niet.
- Overlevenden hielden vaak levenslange lichamelijke en psychische schade over.
🧑⚕️ Aantal betrokken artsen
Ongeveer 200 Duitse artsen waren betrokken bij medische experimenten in concentratiekampen, waaronder Auschwitz.
🕯️ Waarom dit herinneren?
De experimenten in Auschwitz tonen hoe wetenschap misbruikt kan worden wanneer menselijkheid en ethiek verdwijnen. Het herdenken van deze slachtoffers is essentieel om te voorkomen dat zulke misdaden ooit opnieuw gebeuren.
🌍 Medeplichtigheid van landen en milities aan de Holocaust
Hoewel de Holocaust werd georganiseerd en aangestuurd door nazi‑Duitsland, stond het regime er niet alleen voor. In verschillende bezette en geallieerde landen werkten lokale overheden, politiediensten en milities actief mee aan de vervolging, deportatie en moord op Joodse burgers.
Voorbeelden van samenwerking en medeplichtigheid
- Vichy‑Frankrijk De collaborerende Vichy‑regering voerde eigen antisemitische wetten in en organiseerde razzia’s, zoals de beruchte Vel d’Hiv‑razzia in 1942, waarbij duizenden Joden door Franse politie werden opgepakt en naar Auschwitz gedeporteerd.
- Nederland en België Lokale administraties leverden bevolkingsregisters aan de Duitse bezetter, waardoor Joden snel geïdentificeerd konden worden. In beide landen werkten politie‑eenheden mee aan arrestaties en transporten.
- Oekraïense en Baltische milities In Oekraïne, Letland, Litouwen en Estland namen nationalistische milities deel aan massamoorden, vaak nog vóór de komst van Duitse Einsatzgruppen. In sommige regio’s werden pogroms uitgevoerd met duizenden slachtoffers.
- Slowakije en Kroatië (Ustaša‑regime) De Slowaakse regering betaalde zelfs een “deportatievergoeding” aan Duitsland per gedeporteerde Jood. In Kroatië voerde de fascistische Ustaša‑beweging eigen concentratiekampen, waaronder het beruchte Jasenovac.
- Roemenië Onder het regime van Ion Antonescu werden honderdduizenden Joden gedeporteerd of vermoord, vooral in Transnistrië. Roemenië was een van de meest actieve daders buiten Duitsland zelf.
- Hongarije In 1944 werkte de Hongaarse regering samen met Adolf Eichmann om in enkele maanden tijd meer dan 400.000 Joden naar Auschwitz te deporteren.
Waarom dit belangrijk is
De Holocaust was geen geïsoleerde Duitse misdaad. Ze kon plaatsvinden omdat in heel Europa regeringen, administraties en milities meewerkten — uit ideologie, opportunisme, antisemitisme of angst. Door dit te benoemen, erkennen we de volledige historische realiteit en eren we de slachtoffers door de waarheid te blijven vertellen.
De rol van België bij de deportaties vanuit de Dossinkazerne
Hoewel de deportaties volledig door nazi‑Duitsland werden georganiseerd, verliepen ze in België niet zonder lokale medewerking. De Duitse bezetter kon rekenen op Belgische administraties, politiediensten en spoorwegen, die onder dwang maar soms ook uit overtuiging meewerkten aan de uitvoering van de Jodenvervolging.
1. Administratieve ondersteuning
Belgische gemeentebesturen leverden bevolkingsregisters en adresgegevens aan de Duitse autoriteiten. Hierdoor konden Joodse families snel worden opgespoord en geregistreerd. Deze administratieve medewerking maakte de deportaties efficiënter en systematischer.
2. Politie‑inzet bij arrestaties
Vooral in Antwerpen werkte de lokale politie actief mee aan razzia’s en huiszoekingen. In Brussel en Charleroi was de medewerking minder uitgesproken, maar ook daar werden Belgische agenten ingezet om Joden op te pakken of te begeleiden naar de Dossinkazerne. De bewaking rond de kazerne werd deels door Belgische agenten uitgevoerd, weliswaar onder Duits bevel.
3. Logistieke steun via de spoorwegen
De deportatietreinen werden samengesteld door de Duitse bezetter, maar de NMBS leverde locomotieven en personeel voor het trekken van de wagons binnen België. Spoorwegarbeiders stonden onder Duits militair toezicht, maar hun inzet maakte de transporten praktisch uitvoerbaar.
4. Een land zonder regering, maar niet zonder verantwoordelijkheid
De Belgische regering bevond zich in Londen en had geen controle over het binnenlands bestuur. Lokale administraties en politiediensten stonden onder Duits bevel, maar hadden wel een zekere mate van keuze in de mate van medewerking. Daarom spreken historici vandaag van een complexe gedeelde verantwoordelijkheid: geen Belgische beleidsbeslissing, maar wel Belgische uitvoerende medewerking.
💔 Een menselijk verhaal achter elke naam
Achter elk nummer schuilt een leven:
- Een kind dat nooit volwassen werd.
- Een moeder die haar gezin probeerde te beschermen.
- Een grootvader die nog één keer naar buiten keek door een kier in de wagon.
- Een jongeman die hoopte op een toekomst die hem werd ontnomen.
De Dossinkazerne was geen anonieme plek. Het was een verzamelpunt waar families werden gescheiden, waar angst en wanhoop tastbaar waren, waar mensen hun laatste momenten in vrijheid beleefden.
✊ Waarom wij dit blijven vertellen
Als Theo-Herbots – Forum tegen Onrecht en Ongelijkheid geloof ik dat herinneren een daad van verzet is. Vergeten is gevaarlijk. Herdenken is noodzakelijk.
Deze transporten tonen wat er gebeurt wanneer een samenleving wegkijkt, wanneer mensen ontmenselijkt worden, wanneer onrecht wordt genormaliseerd.
Door deze verhalen te blijven delen:
- eren we de slachtoffers,
- waarschuwen we toekomstige generaties,
- en bouwen we aan een wereld waarin dit nooit meer kan gebeuren.
🌟 Slotwoord
De treinen die vanuit de Dossinkazerne vertrokken, reden naar Auschwitz — maar hun echo is geen fluistering uit het verleden. Het is een alarmsignaal dat vandaag nog steeds door onze samenleving trilt. Die echo levend houden is geen keuze, het is een plicht. Niet uit wrok, maar uit een radicale inzet voor menselijkheid, rechtvaardigheid en waarheid.
Wat hier in Mechelen gebeurde, gebeurde overal in Europa. Overal dezelfde ontmenselijking, dezelfde bureaucratische efficiëntie, dezelfde kille bereidheid om mensen te reduceren tot nummers. In sommige landen duurden de transporten dagen of weken, in afgesloten wagons waar geen water, geen lucht en geen hoop meer overbleef. De reis zelf werd een instrument van vernietiging.
En precies daarom moeten we vandaag luid spreken.
Want de mechanismen die toen levens verwoestten, bestaan nog steeds. Ze dragen andere namen, andere uniformen, andere slogans — maar ze werken volgens hetzelfde principe: ontmenselijken, verdelen, misleiden, normaliseren.
Ook vandaag zijn er leiders die met charisma en leugens angst aanwakkeren. Ook vandaag zijn er groepen die worden weggezet als bedreiging. Ook vandaag zijn er mensen die liever wegkijken dan verantwoordelijkheid nemen.
Geschiedenis herhaalt zich niet automatisch — maar ze rijmt gevaarlijk snel wanneer wij zwijgen.
Daarom is herinneren een daad van verzet. Daarom is spreken een vorm van bescherming. Daarom is waakzaamheid geen luxe, maar een noodzaak.
Wij weigeren toe te laten dat de echo van die treinen verstomt. Wij weigeren toe te laten dat ontmenselijking opnieuw wortel schiet. Wij weigeren toe te laten dat leugens opnieuw sterker worden dan waarheid.
Laten we blijven spreken. Laten we blijven herdenken. Laten we blijven strijden — actief, bewust en vastberaden — tegen elke vorm van onrecht en ongelijkheid.
Theo-Herbots Forum tegen Onrecht en Ongelijkheid
Bekijk hier beneden het gigantische aantal inschrijvingen voor de nieuwsbrief,
en het aantal groeit nog steeds! Dat kan alleen maar door elke dag een flinke dosis spannende content te brengen. Dus waar wacht je nog op? Sluit je vandaag nog aan bij de duizenden die al de sprongetjes van blijdschap maken!
Ontvang exclusieve updates, boeiende verhalen en inspirerende tips rechtstreeks in je inbox. Mis geen moment meer van de opwinding en ontdek als eerste de nieuwste trends en inzichten. Abonneer je nu en word deel van onze levendige community!
Door je in te schrijven, ben je altijd in de loop van de nieuwste trends en ontwikkelingen die voor jou relevant zijn.
En dat is nog niet alles! We delen regelmatig slimme tips en inzichten die jouw dagelijkse leven of carrière een flinke boost kunnen geven. Grijp deze kans om deel uit te maken van onze groeiende community en ontvang al die voordelen rechtstreeks in je inbox!
Vergeet niet om na je aanmelding je mail-box te checken en op die bevestigingslink te klikken. Dit is een slimme zet om jou te beschermen tegen die vervelende Spam.
We zijn net zo anti-Spam als jij! En maak je geen zorgen, jouw gegevens worden “NIET” gedeeld met anderen!
✨ Tip: Wil je nog meer inspiratie, verhalen of praktische gidsen ontdekken?
🌟 Ontdek nog meer inspiratie hieronder!
Scroll gerust verder naar beneden en neem een kijkje in de categorieën en gerelateerde berichten. Daar vind je nog veel meer waardevolle content die naadloos aansluit bij dit thema.
Laat je verrassen, klik door, en geniet van alles wat onze warme Tiense community te bieden heeft. 📚✨ De categorieën vind je onder Gerelateerde berichten — eenvoudig, overzichtelijk en boordevol inspiratie. 🌈💡
Klik je op een categorie, dan verschijnt eerst een korte inleiding. Daarna krijg je automatisch een overzicht van alle berichten die eerder in deze categorie zijn geplaatst.
Laat je inspireren, ontdek nieuwe verhalen en duik dieper in wat jou raakt 💛
Vergeet zeker niet om ook even onze Home‑pagina te bezoeken
via de link hieronder. Daar maak je kennis met de bezielers achter deze blog, de verhalen, de passie en de warme gemeenschap die dit alles mogelijk maakt. Laat je inspireren, ontdek wie we zijn, en voel je welkom in onze wereld van fotografie, verhalen en Tiense verbondenheid ✨💛📸
✨ Klik hier om verder te lezen
Ontdek meer van ✨ Theo‑Herbots – Fotograaf en Verhalenverteller 📸 || ✨ Theo Herbots – Photographer and Storyteller 📸✨✨ ||
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.



Deze geschiedenis mag nooit vergeten worden, opdat ze zich niet zou herhalen. Filip
Inderdaad Filip, En toch wordt het zo vaak geminimaliseerd… Wat er toen is gebeurd, wordt door velen nog steeds weggewoven, alsof het slechts een voetnoot in de geschiedenis was. Maar de waarheid is veel harder: dezelfde patronen van onrecht, onderdrukking en ontmenselijking herhalen zich vandaag nog altijd, op verschillende plaatsen in de wereld.
En wat misschien nog pijnlijker is: de pers en vele politici zwijgen, kijken weg, of laten het gewoon gebeuren. Dat stilzwijgen snijdt diep, want zwijgen is nooit neutraal — zwijgen is toestemmen.
Precies daarom heb ik het Forum tegen Onrecht en Ongelijkheid opgericht.
Niet uit woede, maar uit verantwoordelijkheid.
Niet om te verdelen, maar om te verlichten.
Om zichtbaar te maken wat anderen liever verbergen.
Om verhalen te delen die gehoord moeten worden.
Om mensen samen te brengen die weigeren weg te kijken.
💛 Want onrecht stopt pas wanneer genoeg mensen opstaan en zeggen:
“Tot hier. Niet opnieuw. Niet in stilte.”